Neden Hep Aynı İlişki Döngülerindeyiz? Bağlanma Stilleri ve Kırılma Yolları

-Bağlanma Teorisi Nedir?

Bağlanma Teorisi; çocukluk döneminde annemiz, babamız veya bizi büyüten kişiyle kurduğumuz duygusal bağın bizde bıraktığı kalıcı izdir. Bebekken ağladığımızda ihtiyacımızın karşılanıp karşılanmadığı, duygusal olarak ne kadar güvende hissettiğimiz, büyüdüğümüzde partnerlerimize nasıl yaklaşacağımızın haritasını çizer. Kısacası, yetişkinlikte sevgiyi nasıl verdiğimizin ve nasıl kabul ettiğimizdir.

-Güvenli Bağlanan kişiler Nasıl İnsanlardır?

Güvenli bağlanmaya sahip bireyler ilişkilerin "limanı" gibidir. Hem kendilerine hem de partnerlerine güvenirler. Yakınlık kurmaktan korkmazlar ama partnerlerinden ayrı, kendilerine ait bir alanları olduğunda da tehdit altında hissetmezler. Bir sorun olduğunda manipülasyona başvurmadan, açıkça ve şefkatle konuşabilirler. Onların ilişkideki temel felsefesi şudur: “Seni seviyorum, sana güveniyorum ve ben tek başıma da tamım.”dır.

-Kaygılı Bağlanan Birey Nasıl Olur?

Eğer ilişkide en ufak bir soğuklukta, geç gelen bir mesajda veya partnerinizin yorgun bir bakışında "Beni artık sevmiyor, terk edecek" senaryoları yazıyorsanız, kaygılı bağlanma ,tetikleniyor olabilir. Bu stile sahip kişiler, partnerlerinin sevgisini ve ilgisini sürekli teyit etme ihtiyacı duyarlar. Reddedilme korkuları çok yüksek olduğu için zaman zaman fazla fedakar ya da talepkar olabilirler. Temel motivasyonları partneri kaybetmemektir.

-Kaçıngan bağlanma ne anlama gelir? Neden bazı insanlar duygusal yakınlıktan kaçar?

"Ben kimseye muhtaç değilim" duvarının arkasına saklanan stildir. Kaçıngan bağlanan kişiler için aşırı yakınlık duymak ve duygusal derinlik hissetmek korkutucudur; çünkü bunu bağımsızlıklarını kaybetmek olarak algılarlar. Partnerleri duygusal olarak yakınlaştıkça, onlar kendilerini korumak adına geriye çekilirler. Bunu doğrudan söylemek yerine işe gömülerek, hobilerine aşırı zaman ayırarak ya da partnerinin sürekli kusurlarını bularak yapabilirler. Duygular yerine mantıkları ile hareket ederler.

-Hem yakınlık isteyip hem de kaçmak mümkün müdür?

Bu duruma Korkulu-Kaçıngan (Kararsız) Bağlanma deniliyor.. Genellikle çocuklukta tutarsız, öngörülemez veya korkutucu bakım veren deneyimlerinden beslenir. Bu kişiler içten içe sevilmeyi ve yakınlığı deli gibi isterler ama canlarının yanacağından da bir o kadar korkarlar. İlişkide sürekli bir "git-gel" (yaklaş-uzaklaş) döngüsü yaşarlar: “Sana ihtiyacım var ama yaklaşırsan beni kırarsın, o yüzden git; ama gidersen de dayanamam, geri gel.” Bu durum hem kendileri hem de karşı taraf için oldukça yıpratıcı olabilen bir durumdur.

-Ve son olarak önemli bir soru: Bağlanma stilimiz kaderimiz midir? Değişebilir mi?

Kesinlikle kader değildir! Çocukken öğrendiğimiz bu otomatik tepkiler ve içimizdeki şemalar, yetişkinlikte esnetilebilir. Buna psikolojide "Kazanılmış Güvenli Bağlanma" diyoruz. Kendi tetiklenme noktalarımızı (Örn: Şu an terk edilmekten mi korkuyorum, yoksa özgürlüğümün kısıtlanmasından mı?) fark edip şefkatle kabul ettiğimizde ve gerekiyorsa bir uzman desteğiyle bu alanlar üzerine çalıştığımızda, zamanla daha güvenli ve sağlıklı ilişkiler inşa etmeye başlarız. İlk bağlarımız geçmişimizi şekillendirmiş olabilir, ama ilişkilerimizin geleceğini yönetmek bizim elimizde..